Министерот за земјоделие, шумарство и водостопанство Борче Серафимовски го потпиша договорот за неповратен грант од 103,2 милиони евра обезбедени од Светската Банка за развој на хидросистемот “Злетовица” во Пробиштип и Кратово.
“Го отвораме патот кон инвестиција проценета на околу 103,2 милиони евра, која на земјоделците од Пробиштипско и Кратовско ќе им овозможи наводнување на околу 4.500 хектари. Тоа значи производство што ќе се планира според потенцијалот на земјиштето и потребите на пазарот, наместо да зависи од врнежите.
Со грантот од 2 милиони американски долари, обезбеден од Светската банка, започнува подготовката на фазата за наводнување и фазата за производство на електрична енергија. Државата ќе учествува со околу 27 милиони евра за експропријација, ДДВ и други релевантни јавни давачки, создавајќи ги условите проектот да премине во реализација.
„Злетовица“ ќе отвори можности за нови култури, поефикасно користење на земјоделските површини и развој на локални капацитети за откуп и преработка. Истовремено, со очекувано производство од приближно 48 милиони киловат-часови чиста домашна електрична енергија годишно, водниот потенцијал на регионот ќе создава додадена вредност и за енергетиката.”
-напиша Борче Серафимовски- Министер за земјоделие, шумарство и водостопанство на социјалните мрежи во врска со реализацијата на оваа значајна соработка со светската финансиска институција.
Напуштената нива никогаш не останува празна, ниту пак неодржуваното пасиште навистина мирува. Земјиштето од кое човекот се повлекува постепено го освојува густата вегетација, создавајќи пат по кој огнот може да прерасне во закана за цел регион. Затоа заштитата од пожари започнува со човечкото присуство и грижата за земјата.
Секоја нова бразда, секое стадо на пасиштата и секоја грижливо чувана шума го прекинуваат патот на огнот. Преку тие секојдневни, а на прв поглед речиси незабележливи постапки, се зачувуваат влагата во почвата, разновидноста на природата, земјоделското производство и безбедноста на руралните средини.
Живото земјоделство ги штити изворите и реките, ја одржува почвата плодна и не дозволува пределот да стане лесен плен на огнената стихија. Секаде каде што земјата има свој стопан, природата има посилен сојузник.
Наша обврска е да развиваме однос кон земјата и природата во кој превенцијата ќе прерасне во трајна култура на грижа.
Пожарот се гасне кога ќе избувне, но неговата сила се одзема многу порано – со секоја педа земја што не сме ја оставиле на заборавот.
Коментар на Министерот за земјоделие, шумарство и водостопанство Борче Серафимовски пренесен преку социјалните мрежи
Уште една услуга достапна преку националниот портал на Министерството за дигителна трансформација и Владата на Република Македонија за издавање на ваѓжни документи за земјоделците целосно преку интернет на едноставен начин со неколку кликови.
Овој пат станува збор за издавање на Уверение за квалитет В1 или сертификат за извоз на вино кој што на земјоделските стопанства им е потребен во остварувањето на нивната дејност
Постапката накратко е пропишана на самиот веб портал https://uslugi.gov.mk/. каде може да се поднесе барањето со сите пропратни документи на сл. линк тука.
1.Винариите поднесуваат електронско Барање преку нашата веб страна.
2.Инспекторот постапува по добиено Барање ја разгледува потребната документација ( лабраториска анализа, решение за ставање во промет на виното и уплати согласно Правилникот на ДИЗ ) и излагува на терен, односно прави инспекциски надзор на виното кое е предмет за извоз.
3.По извршениот инспекциски увид и проверка на потребната документација инспекторот издава Уверение за квалитет В1 ако виното се извезува во ЕУ земји или Сертификат за извоз на вино во трети земји и зема мостра.
Секое лето, пределите низ Западен Балкан се соочуваат со зголемен ризик од пожари. Повисоките температури, продолжените сушни периоди и променливите врнежи ја прават сезоната на пожари подолга и понепредвидлива. Иако овие услови не можат да се контролираат, отпорноста на пределите може. Подготовката за летната сезона не значи само подготвеност за реакција кога ќе избувне пожар, туку создавање предели што можат да издржат, да апсорбираат и да се обноват по пожар.
Отпорноста на пределите се гради многу пред да пристигне првиот топлотен бран. Таа зависи од тоа како шумите, пасиштата, земјоделските и руралните подрачја се управуваат во текот на целата година. Здрави, разновидни и добро управувани предели се помалку ранливи на силни пожари отколку оние каде вегетацијата неконтролирано се натрупува или каде традиционалното управување исчезнало. Еден од најголемите предизвици за регионот е постепеното напуштање на земјоделското земјиште. Како што земјоделските активности опаѓаат, поранешните ниви и пасишта обраснуваат со грмушки, треви и млади дрвја, создавајќи континуирана вегетација што овозможува пожарите брзо да се шират. Одржувањето активни земјоделски предели – преку производство на култури, овоштарници или сточарство – помага да се прекине овој континуитет и создава природни бариери што ја намалуваат јачината на пожарите.
Традиционалните практики за управување со земјиштето и денес нудат вредни лекции за градење отпорност. Сезонската испаша, внимателното одржување на пасиштата и одржливото користење на шумите со генерации ги обликувале пределите. Овие практики не само што ја поддржувале егзистенцијата на локалното население, туку и го ограничувале натрупувањето на вегетација што може да служи како горивен материјал во сувите лета. Препознавањето и поддршката на овие пристапи може да ги зајакне и руралните заедници и отпорноста на пожарите.
Шумите имаат централна улога во подготовката за сезоната. Разновидни шуми со мешавина од видови, различни старосни класи и здрава подраст се поотпорни на пожари од густи и еднолични насади. Одржливото управување со шумите помага да се намали прекумерното натрупување горивен материјал и го подобрува здравјето на екосистемот. Редовното следење, селективното проредување и отстранувањето на суви или заболени дрвја придонесуваат шумите подобро да се приспособат на променливите климатски услови. Подготовката за лето значи и заштита на поширокиот предел, а не само на шумите. Мочуришта, реки, ливади и земјоделски површини сите придонесуваат за отпорност, создавајќи природна разновидност што го забавува ширењето на пожарите. Зачувувањето на овие елементи ја поддржува биолошката разновидност и ја намалува веројатноста за големи, континуирани пожари.
Биодиверзитетот сам по себе ја зајакнува отпорноста. Пределите со разновидни растителни видови и живеалишта полесно се справуваат со нарушувања, вклучително и пожари. Автохтоната вегетација, приспособена на локалните услови, често се обновува поефикасно отколку деградирани екосистеми со инвазивни или лесно запалливи видови. Обновата на природните живеалишта и поттикнувањето на еколошка разновидност придонесуваат и за заштита и за управување со пожари.
Заедниците се исто толку важни во создавањето отпорни предели. Жителите, земјоделците, сопствениците на земјиште и локалните организации имаат вредно знаење за својата околина и често први ги забележуваат промените во вегетацијата или користењето на земјиштето. Нивното учество во управување, реставрација и кампањи за подигање на свеста обезбедува отпорност што се гради од локално ниво па нагоре. Едукацијата има голема улога – разбирањето како пределите се менуваат со текот на времето, како климата влијае врз пожарите и како секојдневните одлуки за управување влијаат врз ризикот, им овозможува на заедниците да носат информирани одлуки. Училиштата, локалните организации и еколошките програми придонесуваат за создавање култура каде превенцијата и грижата за пределот стануваат дел од секојдневието.
Градењето отпорност зависи и од соработката. Пожарите на ниво на предел не препознаваат административни граници, па затоа ни превенцијата не треба да биде ограничена. Општините, шумските служби, земјоделските агенции, еколошките организации и истражувачките институции имаат важна улога во управувањето на регионално ниво. Меѓуграничната соработка овозможува размена на знаење, координација на активностите за реставрација и развој на заеднички пристапи кон одржливо управување. Отпорните предели не се создаваат со еден проект или една сезона, туку со постојани вложувања во здравјето на екосистемите, одржливо користење на земјиштето и ангажман на заедниците. Обновата на деградирани подрачја, одржувањето на традиционалните земјоделски практики, зачувувањето на природните живеалишта и интегрирањето на ризикот од пожари во плановите за користење на земјиштето сите придонесуваат за намалување на идната ранливост.
Подготовката за летната сезона на пожари треба да се гледа како можност за зајакнување на пределите, а не само за намалување на опасностите. Секоја обновена ливада, одржливо управувана шума, активна фарма и заштитено мочуриште придонесуваат за предел што е подобро подготвен да се справи со променливата клима. Овие активности не само што го намалуваат потенцијалниот ризик од пожари, туку ја поддржуваат биолошката разновидност, ја подобруваат водната ретенција, ги штитат почвите и ја зајакнуваат долгорочната одржливост на руралните заедници.
Министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Борче Серафимовски, оствари средба со амбасадорот на Европската Унија во Северна Македонија, Н.Е. Михалис Рокас. Во фокусот на разговорите беа реформите во земјоделството, користењето на европската поддршка и натамошното унапредување на соработката со Европската Унија.
Соговорниците разговараа за процесот на усогласување со европските стандарди во земјоделството и руралниот развој, безбедноста на храната и фитосанитарната политика.
„Европската интеграција во земјоделството значи посилни институции, повисоки стандарди и поконкурентно домашно производство. Нашата цел е европската поддршка да ја претвориме во конкрерни и одржливи придобивки за земјоделците и за руралните средини“, истакна министерот Серафимовски.
На средбата беше потврдена заедничката определба за одговорно користење на расположливите европски фондови и за навремено исполнување на преземените обврски. Посебно внимание беше посветено на функционалноста на воспоставените системи и потребата реформите да дадат долгорочни позитивни резултати.
Министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Борче Серафимовски, одржа работна средба со претставници на винарии членки на здружението „Вина од Македонија“, како и со претставници на други поголеми винарии.
На средбата се разговараше за актуелните состојби и предизвици во секторот, како и за потребата од координиран пристап меѓу институциите и винарската индустрија.
Министерот Серафимовски ја истакна подготвеноста на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство да води инклузивен и континуиран дијалог со сите засегнати страни, насочен кон заеднички, реални и одржливи системски решенија. На средбата посебен акцент беше ставен и на потребата од понатамошно унапредување на стандардите, квалитетот на финалниот производ и конкурентноста на винарската индустрија.
Се разговараше за можностите за зацврстување на позицијата на македонското вино на постоечките странски пазари, како и за отворање нови извозни можности.
„Квалитетот и заедничката промоција се основа за посилно меѓународно позиционирање на македонското вино“, истакна на средбата министерот Серафимовски.
Денес, в.д. директорот на Државниот инспекторат за земјоделство, Ивица Ангеловски, беше во работна посета на расадникот ЗЗ „Овоштар“ од село Аргулица, при што оствари работна средба со сопственикот Бојанче Стефанов.
Расадникот ЗЗ „Овоштар“ е меѓу најголемите производители на сертифициран овошен и лозов саден материјал во Република Македонија, чии садници се наменети како за домашниот пазар, така и за извоз на странските пазари.
Производството на сертифициран саден материјал претставува темел за развојот на современото и конкурентно овоштарство и лозарство, бидејќи обезбедува здрав, квалитетен и сортно чист почетен материјал, што директно влијае врз приносите, квалитетот на производството и конкурентноста на македонските производители.
Државниот инспекторат за земјоделство останува посветен партнер на регистрираните расадници преку вршење на законит и навремен инспекциски надзор, со цел обезбедување квалитетен и здравствено исправен саден материјал, заштита на земјоделското производство и унапредување на конкурентноста на македонското овоштарство и лозарство
Деновиве во делчевско и Пијанечкиот крај приврши бербата на вишната која што како земјоделска култура во овој простор е застапена на површина од околу 240 хектари. Градоначалникот на општина Делчево Иван Гоцевски во изминатиот период беше во постојан контакт со овоштарите и производителите на вишна која што како земјоделска култура е постојано барана од страна на откупните центри како во државата така и во странство. Цената за килограм вишна на пазарот се движи постојано над едно евро што ја чини особено исплатлива за производство од нашите земјоделци.
Во процесот за производството на пијанечката вишна во Делчево веќе се користат напредни агротехнички мерки како за подигање на самите насаади, нивно одржување и обработување но и нивната берба, селекција на родот и пакување.
На територијата на Делчево и Пијанец егзистираат голем број на индивидуални земјоделски стопанства како и приватни правни субјекти кои имаат големи површини на насади на випна кои обезбедуваат сезонска заработувачка на голем број семејства.
По повод завршувањето на бербата на вишна во Делчево и Пијанец Градоначалникот Гоцевски беше во посета на неколку овоштарници со вишна во општината каде што разговараше со сопствениците но и со нашите сограѓани кои што се ангажирани за берба на вишновиот плод при што упати своја порака:
ИВАН ГОЦЕВСКИ- ГРАДОНАЧАЛНИК НА ОПШТИНА ДЕЛЧЕВО
“Денеска со задоволство можеме да констатираме дека е последниот ден од бербата на нашата позната пијанечка вишна овде во пијанечкиот крај. Од тоа што ние како локална самоуправа го имаме како податоци можеме да констатираме дека на територијата на општина Делчево има 530 хектари модра слива или позната пијанечка “шливка” и над 240 хектари насади со вишнови насади. Тоа што особено радува и за што сме денеска овде е што вишната како гранка се повеќе почнува да навлегува во нивите на нашите земјоделци. Ние како локална самоуправа сериозно размислуваме на овој веќе препознатлив бренд – Пијанечката вишна да почнеме да го промовираме посериозно и да се ставиме сериозно во интерес и во сервис на нашите земјоделци од аспект на координација и релација и сврзување со сите можности кои што ги нудат европските фондови, министерството за земјоделие и секако оние крос бордер соработки се со цел да се унапреди како производствот на вишна така и истата оваа вишна да заврши како готов продукт на европските пазари. Тоа што може да се констатира е дека Делчево има одлична клима за развоја на оваа земјоделска гранка која последните години бележи одлични цени кои што се рентабилни, по информациите кои што ги имаме во координација со нашите земјоделци- се рентабилни за производство на истата. Така да ова е еден сериозен поттик, еден сериозен мотив и јас како градоначалник на општина Делчево и ние какко локална самоуправа на општина Делчево да работиме сериозно на промоција, прзентација и поттикнување за развој на оваа земјоделска гранка.”
-рече градоначалникот Гоцевски во изјава за Брегалнички портал.
Во изјава за нашата камера зборуваше и професорот на Факултето за земјоделски науки, храна и вереринарство при Универзитетот “Св. Кирил и Методиј” во Скопје Проф Марјан Кипријановски кој го истакна особено добриот квалитет на овогодинешниот род на вишната наберена од пијанечкиот регион кој што е особено погоден за одгледување на вишнови насади.
ПРОФ. МАРЈАН КИПРИЈАНОВСКИ- ПРОФЕСОР ПО ОВОШТАРСТВО НА ФАКУЛТЕТОТ ЗА ЗЕМЈОДЕЛСКИ НАУКИ, ХРАНА И ВЕТЕРИНАРСТВО
“Се наоѓаме на еден насад на вишна во делчевскиот регион. Насад кој што е подогнат пред 7-8- години на подлога маглива. Во моментот сме во фаза на берба. Фирмата има обезбедено бераши, т.н. самобери кои што помагаат многу во успешна и навремена берба на плодовите со тресење. Овде насадот е во одлична состојба благодарение на овие поволни климатски услови кои што оваа година постоеја. Имаше доволно врнежи, квалитето на вишната е одличен, приносот е супер, како што гледаме овде по една гајба има во просек од едно стебло. Тоа значи по некои 10-12 тона по хектар би испаднало. Делчевскот регион во принцип одговара за одгледување на овој вид на овошје. Оваа година имавме една така неповолни климатски услови односно доцните пролетни мразеви каде што во долниот дел односно по течението на река Брегалница во тој регион имаше доста ниски температури и за жал сливата многу настрада, меѓутоа вишната како подоцна цветна култура не настрада и има одличен принос дри во целиот регион. Квалитетот е одличен, така да ова година производителите на вишна би требаало да бидат задоволни.”
-рече професорот Кипријановски за нашата камера.
Во продолжeние видео прилогот за бербата на пијанечката вишна во Пијанец и Делчево:
Во дадени случаи земјоделието покрај економскиот ефект овозможува и зачувување на начинот на живот во рамките на семејствата од памтивек до денес.
Еден таков случај се однесува и на земјоделецт Владо Орданов од село Сирково во општина Росоман кој што се занимава со производство на неколку специфични овошни производи.
Успешна македонска приказна – Владо Орданов
Јас сум Владо Орданов од село Сирково, општина Росоман. Долги години се занимавам со земјоделство, поточно со производство на овошје.
Во моите овоштарници одгледувам праски, кајсии, нектарини, цреши, сливи, јаболка, круши, дуњи, бадеми и лешници.
Покрај производството, се занимавам и со откуп на овошје. Располагаме со ладилници каде што се врши складирање и подготовка на производите, по што производите се пласираат и извезуваат низ цела Македонија, како и во странство.
Исто така, поседувам земјоделска аптека, преку која нудам средства и препарати за заштита и прихрана на земјоделските култури.
Моите овоштарници се наоѓаат во атарот на село Сирково.
Ваши почетоци – Раскажете за вашите почетоци во земјоделството/ преработката. Што ве инспирирало да започнете? Како започна вашата приказна?
Доаѓам од земјоделско семејство кое со генерации се занимава со обработка на земја и производство на земјоделски производи. Роден сум и израснав со љубов кон земјата, трудот и чесната работа. Нашата приказна е пример дека со упорност и посветеност може да се создаде успех.
Од мали нозе сум вклучен во земјоделските работи и учев од моите родители и дедовци. Почнавме со помало производство, а со текот на времето го проширивме работењето со нови насади и современи методи.
Предизвици и пречки – Со какви предизвици се соочивте на почетокот? Како ги надминавте? Дали имавте поддршка?
Најголеми предизвици се временските услови, високите трошоци и нестабилниот пласман.Но, со работа, трпение и поддршка од семејството успеваме да ги надминеме сите пречки.
Успех и постигнувања – На што сте најгорди? Што сметате за ваш најголем успех? Како придонесувате за економијата и заедницата? Како реагираат купувачите?
Најголем успех ни е што успеавме да го зачуваме семејниот бизнис, да напредуваме и да обезбедиме квалитетни производи за пазарот.Горди сме што нашиот труд е препознаен. Еден од најголемите успеси е што семејството остана покрај мене.
Заедница, традиција и иновации – Како ги комбинирате македонската традиција со модерните техники во вашето производство? Како вашата работа придонесува за локалната заедница?
Ја негуваме традицијата што сме ја наследиле од нашите родители и предци, кои со години се занимавале со земјоделство и чесна работа. Тоа искуство и љубов кон земјата денес го продолжуваме ние, но истовремено вложуваме и во современи решенија за подобро и посигурно производство. Со таа цел набавивме машина за заштита од мраз, која ни помага во најкритичните периоди да го зачуваме родот и да ги намалиме штетите од временските непогоди. Покрај тоа, работиме и на подобра организација на производството и пласманот. Имаме обезбеден откуп на производите, а дел од овошјето што се произведува кај нас се извезува и надвор од државата. Тоа е голема потврда дека со спојување на традицијата, квалитетот и новите технологии може да се постигне успех и напредок.
Поглед кон иднината – Кои се вашите планови за развој? Што сметате дека треба да направи државата за да бидете уште поуспешни?
Во иднина планираме понатамошно проширување и модернизација на производството, со воведување нова механизација и современи технологии кои ќе го олеснат работењето и ќе го зголемат квалитетот. Целта ни е да ги зголемиме насадите, да обезбедиме уште подобар пласман и да продолжиме со извоз на домашното овошје.
Исто така, сакаме младите генерации да останат и да се вклучат во земјоделието, за да се продолжи семејната традиција и трудот што со години се градел.Веруваме дека со работа, упорност и поддршка, земјоделието има сигурна и успешна иднина.
Порака до јавноста – Што би им порачале на младите? Кој е вашиот апел до потрошувачите?
Младите ќе имаат иднина во земјоделието.
Мислење за кампањата „Македонско најдобро“ – Што значи за вас? Дали придонесува? Што би сакале да видите понатаму?
Македонија има плодна земја и вредни луѓе,а тоа е нашето најголемо богатство. Ако младите останат, работат и вложуваат во својата земја, иднината ќе биде уште подобра. Кампањата за македонски производи е многу значајна бидејќи ги поттикнува граѓаните да ги поддржат домашните производи, домашните производители и македонската економија. Со купување македонско, се вложува во трудот на нашите луѓе и во развојот на државата.
Македонското земјоделие има одлични потенцијали за широка диверзификација на производството и оптималицација на приносите од земјоделски култури. Со општите модерни трендови земјоделието бара динамичен модел на водење на бизнис со кој што земјоделските стопанства ќе се прилагодуваат според потребите на пазарот со цел за исплатливост на производството и остварување на поголема додадена вредност на земјоделските производи.
На платформата “Македонско најдобро” која е наменета за земјоделците, преработувачите и продажните центри се наоѓаат поголем број на позитивни искуства кои што говорат за убавите можности кои ги овозможува Македонското земјоделие за реализирање на восокопрофитабилни бизнис планови преку динамично земјоделско производство
Во продолжение пренесуваме една таква позитивна приказна:
Јас сум Ратко Захариевски, роден на 3 декември 1960 година, од село Костин Дол, Општина Македонска Каменица. Од 2019 година се занимавам со производство на шафран – најскапиот зачин во светот. Луковиците за садење ги набавив од Холандија, со цел да започнам производство со квалитетен саден материјал.
Ваши почетоци – Раскажете за вашите почетоци во земјоделството/преработката. Што ве инспирирало да започнете? Како започна Вашата приказна?
Мојата приказна започна во 2019 година. Одлучив да започнам со производство на шафран затоа што сакав да се занимавам со нешто ново, вредно и поинакво. Иако ова производство беше речиси непознато во Македонија, верував дека природните услови во Костин Дол се погодни за одгледување на оваа култура. Со многу труд, трпение и посветеност ги направив првите насади.
Предизвици и пречки – Со какви предизвици се соочивте на почетокот? Како ги надминавте? Дали имавте поддршка?
Во производството на шафран не се соочивме со поголеми предизвици. Најголем предизвик претставува обезбедувањето на работна сила во периодот на садење и берење, бидејќи најголем дел од работата се извршува рачно. Со помош од семејството и добра организација успешно ги реализиравме сите активности во производството. Цветовите се берат рачно во раните утрински часови, а потоа внимателно се издвојуваат црвените нишки. Најголем предизвик денес останува пласманот на производот, бидејќи домашниот пазар сè уште не е доволно развиен.
Успех и постигнувања – На што сте најгорди? Што сметате за ваш најголем успех? Како придонесувате за економијата и заедницата? Како реагираат купувачите?
Најгорд сум што успеав да произведам врвен шафран и да покажам дека оваа култура успешно се одгледува и во Македонија. Голем дел од потрошувачите не сè целосно запознаени со шафранот, неговата вредност и неговата примена. Верувам дека со промоција, едукација и поголема подршка за младите производители, македонскиот шафран може да стане препознатлив и надвор од локалните рамки.
Заедница, традиција и иновации – Како ги комбинирате македонската традиција со модерните техники во вашето производство? Како вашата работа придонесува за локалната заедница?
Со моето производство воведувам нова земјоделска култура во Македонија и покажувам дека и во руралните средини може успешно да се произведуваат високовредни производи. Верувам дека ваквите примери можат да ги мотивираат младите да останат и да работат во своите родни места.
Поглед кон иднината – Кои се вашите планови за развој? Што сметате дека треба да направи државата за да бидете уште поуспешни?
Мојата цел е да ги проширам насадите и да обезбедам подобар пласман за македонскиот шафран. Потребна е поголема поддршка за малите производители преку промоција, организиран откуп и отворање нови пазари.
Порака до јавноста – Што би им порачале на младите? Кој е вашиот апел до потрошувачите?
На младите им порачувам да не се плашат да започнат нешто ново. Земјоделството има иднина ако се работи со љубов, знаење и упорност. До потрошувачите упатувам апел да ги поддржуваат домашните производи, бидејќи така директно им помагаат на македонските производители.
Мислење за кампањата „Македонско најдобро“ – Што значи за вас? Дали придонесува? Што би сакале да видите понатаму?
Направив профил на „Македонско најдобро” со цел полесно да го пласирам мојот шафран, бидејќи продажбата е сè уште слаба. Верувам дека ваквите кампањи им помагаат на малите производители да станат попрепознатливи и полесно да стигнат до купувачите.
